اصلاح الگوی مصرف و کاهش آلایندگی‌های زیست محیطی

اصلاح الگوی مصرف و کاهش آلایندگی‌های زیست محیطی
اگر بتن دستي حذف شود

علی اصغر کیهانی
بخش آخر
در سال‌های اخیر چند ده هزار خبر و گزارش درباره آلایندگی اتومبیل‌ها در شهر تهران چاپ شده است، اما درباره کارخانه سیمانی که چسبیده به شهر تهران، به تنهایی 2برابر اتومبیل‌های در حال حرکت در این شهر گاز گلخانه‌ای تولید می‌کند صحبتی به میان نمی‌آید.

مساله وقتی فاجعه بار می‌شود که سرنوشت سیمان تولید شده با این حجم از آلایندگی را در مرحله مصرف دنبال کنیم. یکی از کاربردهای سیمان در کشور ما و همه کشورها تولید قطعات بتنی برای مبلمان و تاسیسات شهری است. انواع جداول و کف‌پوش‌های بتنی. در فرآیند نصب هر متر طول جدول بتنی، 60 کیلوگرم سیمان مصرف می‌شود. این یعنی تولید و انتشار60 کیلوگرم گاز گلخانه‌ای در محیط زیست. اگر این جداول به‌صورت استاندارد تولید شوند، می‌توانند عمر مفیدی بیش از یکصد سال داشته باشند، اما بی‌توجهی به کیفیت جداول بتنی، باعث شده است که هر 3 سال یک بار جداول خیابان‌ها را که به‌خاطر یخ زدگی از بین می روند تعویض کنیم. یعنی هر سه سال یک بار 60 کیلوگرم سیمان را دور می‌ریزیم. البته خود همین دور ریختن یعنی تبدیل حاشیه شهرها به گورستان نخاله‌های ساختمانی. این عمل وقتی اهمیت پیدا می‌کند که بدانیم همه ساله بیش از 50 میلیون متر طول جداول بتنی در ایران نصب می‌شوند. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که یک درخت معمولی در طول سال بین 15 تا 20 کیلوگرم دی اکسید کربن را از محیط جذب می‌کند. به بیان ساده‌تر، هر متر جدول بتنی که از بین می‌رود، حاصل زحمات 3 درخت متوسط را در سال از دست می‌دهیم. مصرف غلط سیمان فقط در جداول بتنی اتفاق نمی‌افتد. در سایر بخش‌های مصرف سیمان نیز، وضع به همین شکل است. در کشور ما برای رسیدن به مقاومت مشخص از بتن، به‌خاطر نداشتن دانش فنی از سیمان بیشتری استفاده می‌کنیم. یعنی ضریب بهره‌وری از سیمان بسیار پايين است. موضوعی که می‌توان با مدیریت و برنامه‌ریزی و ارتقاي دانش فنی و نوسازی ماشین‌آلات خطوط تولید و با رعایت استانداردها بیش از 45 درصد در مصرف سیمان صرفه‌جویی کرد. به عبارت دیگر 20 میلیون تن از سیمان تولیدی در کشور ما بیش از نیاز به مصرف می‌رسد.
20 میلیون تن سیمان، یعنی 20 میلیون تن انواع گازهای گلخانه‌ای. البته در سال‌های اخیر به مصارف سیمان در بخش ساختمان‌سازی توجه زیادی شده است، اما این توجه نه به خاطر آثار زیست محیطی تولید و مصرف سیمان، بلکه به‌خاطر ترس از زلزله و خرابی‌های آن بوده است. زلزله 26 دسامبر 2006 که در شهر تاریخی بم باعث تلفات 35هزار نفری شد، زنگ‌های خطر را برای همه به صدا درآورد. این زلزله که شدت آن 2/6 در مقیاس ریشتر گزارش شد، همه شهر را ویران کرد و در این خرابی ساختمان‌های نوساز و قدیمی به یک اندازه تلفات داشتند.
بررسی‌های گوناگون مهندسین و پژوهشگران نشان داد که سیمان و بتن و فولاد، چنانچه به‌صورت استاندارد تولید و به مصرف نرسند، کمک چندانی به مقاومت ساختمان‌ها در برابر زلزله نمی‌کنند. به همین خاطر دولت در سال 2007 اعلام کرد که در همه ساخت و سازهای کشور باید از مصالح ساختمانی استاندارد استفاده شود و تولیدکنندگانی که نتوانند کیفیت تولیدات خود را به حد استاندارد برسانند باید تعطیل شوند.
این موضوع در شرایطی که دولت درگیر بسیاری از مشکلات اصلاح یارانه‌های انرژی است نشان می‌دهد که مقاوم‌سازی برای دولت اهمیتی بیش از گذشته دارد. در زلزله شهرستان بم، برابر آمارهای ارائه شده تاکنون 5/1 میلیارد دلار برای بازسازی یک شهر کوچک هزینه شده است، حال اگر زلزله‌ای در یکی از شهرهای بزرگ رخ دهد، ابعاد فاجعه غیرقابل تصور خواهد بود. مردم نیز به اهمیت استاندارد پی برده‌اند و این سرآغاز تحولی بزرگ در صنعت ساختمان‌سازی در ایران خواهد بود. شاید تا سال‌های پیش فقط در ساختمان‌های مهم دولتی یا پروژه‌های بزرگ شهرسازی زمینه‌های مصرف مصالح استاندارد فراهم بود، اما امروزه با گسترش روزافزون تولیدکنندگان مصالح ساختمانی استاندارد شاهد آن هستیم که در همه ساخت و سازها از مصالح استاندارد استفاده می‌کنند و این یعنی اصلاح الگوی مصرف و قطعا اگر آيين‌نامه اجرای مصرف مصالح ساختمانی استاندارد که به شماره 122067-41مورخ 7/8/87 با کمک موسسه استاندارد در کمیته فنی تهیه و ابلاغ شده اجرایی گردد به نتیجه مطلوب خواهیم رسید.
[e-mail]

دنيای اقتصاد

زلزله 7 ريشتري در هائيتي

 

خارجی- همشهري آنلاين:
زمين لرزه‌اي به قدرت 7 ريشتر كه گفته مي‌شود بيش از يك دقيقه به طول انجاميده و در 200 سال اخير بي سابقه بوده است روز سه شنبه بعد از ظهر 13 ژانويه كشور هائيتي واقع در درياي كارائيب را لرزاند.

به گزارش الجزيره، اين زمين لرزه بسيار قوي و فاجعه بار توصيف شده است. مركز وقوع اين زلزله در 15 كيلومتري عمق خاك هائيتي و در جنوب غربي پرت او پرنس پايتخت گزارش شده است.

تصاویر اولیه از این حادثه نشان می‌دهد ساختمان‌ها و خودروهای زیادی تخریب شده‌اند. بر اثر اين زمين لرزه كاخ ملي هائيتي، مقر سازمان ملل در اين كشور و تعداد زيادي از ساختمان‌‌ها در پرت او پرنس تخريب شده‌اند.

سازمان ملل گزارش داده است كه در پي وقوع اين زمين لرزه تعداد زيادي از كارمندان اين سازمان در هائيتي ناپديد شده‌اند.

دو پس لرزه با قدرت 5.9 و 5.5 ريشتر نيز در پي اين زمين لرزه پايتخت هائيتي را لرزاند.

امداد گران كه براي انجام فعاليت‌هاي امداد رساني در منطقه حاضر شده‌اند تعداد تلفات اين حادثه را صدها و حتي هزاران نفر پيش بيني كرده‌اند.

تلاش‌های امدادگران همچنين با مشکلاتی روبرو است زیرا جاده‌ها و راه های ارتباطی بر اثر وقوع اين زلزله شديد  به شدت آسیب دیده است.

وقوع زلزله 7 ریشتری در هائیتی

آفتاب-سرویس بین الملل:زلزله 7 ریشتری در هائیتی وضیعیت اسف باری را در این منطقه که آسمان آن خاکستری رنگ توصیف شده است،بوجود آورده است؛پس از وقوع زلزله 7 ریشتری در هائیتی اوضاع این منطقه در حالی فاجعه‌بار گزارش می‌شود كه همه گونه ارتباط با منطقه قطع شده و گزارش‌ها مبتنی بر اخبار دسته دوم است. 

یكی از اعضای یك گروه امدادی در پورتوپرینس قبل از اینكه تماس تلفنی‌اش با همكاران آمریكایی خود قطع شود گفته بود احتمال می‌رود هزاران نفر در این زمین لرزه كشته شده باشند. وی وضعیت را فاجعه بار توصیف كرده و بیان كرده بود ابرهایی از گرد و غبار پورتوپرینس پایتخت هائیتی را در بر گرفته‌اند. 

سخنگوی وزارت خارجه آمریكا به نقل از پرسنل سفارت این كشور در هائیتی از فروریختن ساختمان‌ها و دیوارها و وجود اجساد متعدد در خیابان‌ها خبر داده و از احتمال بالا بودن تلفات جانی خبر داده است.
مقام‌های سازمان ملل در نیویورك اعلام كرده‌اند مقر نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در هائیتی كه 9 هزار نیرو در آنجا بوده است به شدت آسیب دیده است. ارتباط زمینی با نیروها به شدت با مشكل روبروست و از سرنوشت بسیاری از نیروها اطلاعی در دست نیست. 

فلیكس آگوستین كنسول هائیتی در نیویورك هم از آسیب دیدن بخش‌هایی از كاخ ملی هائیتی بر اثر زمین لرزه خبر داده است و اعلام كرده ساختمان‌های زیادی فروریخته است و دو تا سه روز طول می كشد تا مردم بفهمند چه فاجعه‌ای رخ داده است. 

با قطع اكثر وسایل ارتباطی تنها راه ارتباط برخی سایتهای اجتماعی مانند توییتر هستند. اخبار رسیده از هائیتی همه از منابع دسته دوم مانند همین سایت‌ها یا عكس‌ها و فیلم‌هایی هستند كه مردم را در حال فریاد زدن در خیابانها و جاده‌های مسدود شده نشان می‌دهند. 

بر اساس اعلام موسسه زمین شناسی آمریكا قدرت زمین لرزه سه شنبه در هائیتی 7 ریشتر بوده است و مركز آن 15 كیلومتری غرب پورتوپرینس در عمق 8 كیلومتری زمین كه كارشناسان این مركز آن را شدیدترین زلزله هائیتی از سال 1770 تا كنون ارزیابی كرده‌اند. در سال 1946 زلزله ای به قدرت 1/8 ریشتر نیز جمهوری دومینیكن را لرزاند و با ایجاد سونامی خساراتی را نیز به هائیتی وارد كرد. 

به نوشته آسوشیتدپرس اكثر مردم كشور 9 میلیون نفری هائیتی در فقر شدید زندگی می كنند و پس از سالها بی ثباتی سیاسی این كشور هیچ استانداردهایی برای ساخت و ساز ندارد. 

زمین لرزه پرقدرت در جمهوری دومینیكن كه دارای مرز مشترك با هائیتی در یك جزیره است و همچنین در شرق كوبا نیز احساس شده و ساكنان وحشت زده این مناطق را به خیابان‌ها ریخته است. 

بیل كلینتون رئیس جمهور سابق آمریكا و نماینده ویژه سازمان ملل برای هائیتی در بیانیه ای اعلام كرده دفتر وی همه گونه تلاشی را برای كمك به احیای دوباره هائیتی انجام خواهد داد. 

باراك اوباما رئیس جمهور كنونی آمریكا هم به مقام‌های آمریكایی دستور آماده باش برای ارسال كمك‌های بشردوستانه و انسانی به هائیتی را داده است. 

وزیر خارجه ونزوئلا اعلام كرده دولت او قصد دارد هواپیماهای نظامی حامل غذا، دارو و آب آشامیدنی و همچنین یك تیم 50 نفره از امدادگران را به هائیتی اعزام كند. 

بر اساس گزارش‌ها بسیاری از ساختمان‌های دولتی در هائیتی فروریخته است كه می تواند تأثیر زیادی را بر هدایت عملیات امدادی داشته باشد.

آفتاب

خسارات ناشي از زلزله هائيتي

بانک جهاني آماده برآورد خسارات ناشي از زلزله هائيتي است

تهران- بانک جهاني روز چهارشنبه براي اعزام يک تيم ويژه به هائيتي براي برآورد گستره ي خسارات ناشي از زمين لرزه شب گذشته اين کشور و نيز برنامه ريزي براي بازسازي اعلام امادگي کرد.

به گزارش روز چهارشنبه خبرگزاري رويترز، بانک جهاني همچنين ضمن اعلام آمادگي خود براي بسيج کمک رساني ها به هائيتي، در عين حال ميزان اين کمک هاي احتمالي را ذکر نکرد.
بانک جهاني خاطرنشان کرد که زمين لرزه هفت و سه دهم درجه در مقياس امواج دروني زمين(ريشتر) دفاتر اين بانک در حومه "پورتوپرنس"، پايتخت را ويران کرده است.
براساس گزارش هاي دريافتي، کانون اصلي زمين لرزه در 15 کيلومتري جنوب غربي پايتخت هائيتي و در عمق 10کيلومتري زمين بود.
از سوي ديگر به گزارش خبرگزاري فرانسه، "آلن جويانده" Alain Joyandet از اعضاي کابينه فرانسه گفت که در پي اين زمين لرزه، يک هتل محل اقامت گردشگران و فرانسوي هاي ساکن هائيتي فروريخت و حدود 200 نفر مفقود الاثر به جا گذاشت.
اين مقام فرانسوي افزود که سفارت کشور متبوعش در پورتوپرنس نيز آسيب ديده است.
بنا بر اين گزارش، خيابان هاي پورتوپرنس مملو از اجساد قربانيان، مجروحان و پناه جوياني شده است که خانه هايشان ويران شده و يا آسيب ديده است.
در طي چند ساعت پس از وقوع زمين لرزه که حتي به مستحکم ترين ساختمان هاي پورتوپرنس نيز خسارات جدي وارد کرده، اين شهر ويران شده شاهد دهها پس لرزه بوده است.
در حال حاضر خودروهاي پليس هائيتي، سازمان ملل و صليب سرخ براي انتقال مجروحان به مراکز درماني تلاش مي کنند، اما انبوه ويراني ها مسير عبور خودروها را مسدود کرده است.
به گفته شاهدان، هيچ منطقه اي از پورتوپرنس که جمعيتي دو ميليون نفري را در خود جاي داده است، از موج ويراني و انهدام سازه ها درامان نمانده و در حال حاضر انبوه دود و غبار فضاي اين شهر را در بر گرفته است. بيمارستان ها، هتل ها، مدارس و ساختمان هاي دولتي نيز ويران شده اند.
اين همه در حالي است که به خاطر تداوم پس لرزه هاي شديد که قدرت برخي از آنها به 9/5ريشتر مي رسد، احتمال فروريختن ساختمان هاي بيشتري وجود دارد.
شدت زمين لرزه در هائيتي که در 200سال گذشته در اين کشور بي سابقه است، به حدي بود که در کوبا و جمهوري دومنيکن نيز احساس شد، اما نخستين و بيشترين خسارت ها به پورتوپرنس و اطراف ان وارد شده است.
بر اثر اين زلزله، همچنين خسارت هايي به بخش هايي از کاخ رياست جمهوري هائيتي وارد شده، اما رئيس جمهوري اين کشور آسيب نديده است.
بنا بر اين گزارش، ساختمان پنج طبقه مقر سازمان ملل فروريخته و در حال حاضر تحت محاصره نيروهايي قرار گرفته است که براي نجات افراد از ميان ويرانه ي ساختمان تلاش مي کنند.
بنا بر اين گزارش، خرابي ها و خسارات ناشي از اين زمين لرزه فقر و مشکلات جمعيت هشت ميليون و 500هزار نفري هائيتي را که نيمي از آنان بيکار و 70درصد با کمتر از دو دلار در روز زندگي مي کنند، تشديد خواهد کرد.
کشور کوهستاني هائيتي در جزيره "هيسپاتيولا" در درياي کارائيب، واقع در شرق کوبا قرار دارد. محصولات عمده اين فقيرترين کشور قاره امريکا قهوه ، کاکائو ، پنبه و شکر است.
مترجمام**2313**1442

انتهای خبر / خبرگزاری جمهوری اسلامی (ايرنا) / کد خبر 894639

http://www.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=894639

لحظه وقوع زلزله هائیتی/عکس

http://www.khabaronline.ir/news-36669.aspx

سمینار بهسازی لرزه ای برگزار شد

شهرداری منطقه 22 با مشارکت موسسه زلزله شناسی و مهندسی زلزله ، سازمان نظام مهندسی استان تهران و موسسات آموزش عالی خصوصی ، سمینار بهسازی لرزه ای را برگزار کرد.

به گزارش روابط عمومی شهرداری منطقه 22، روح الله گرگانی رییس دفتر تحقیق و پژوهش منطقه با اعلام این خبر گفت : این سمینار به منظور بررسی آسیب پذیری ساختمان های تهران در سالن چند منظوره چیتگر و با حضور مهندس مرادی قائم مقام شهردار منطقه ، دکتر عبدالرضا سروقد مقدم رییس پژوهشگاه زلزله شناسی ، سید مجتبی طبقی سرپرست حوزه شهرسازی و معماری منطقه و اعضای هیئت علمی دانشگاه پلی تکنیک و پژوهشگاه زلزله شناسی برگزار شد.

گرگانی افزود : در این سمینار 4 مقاله با موضوع روش های ارزیابی ساختمان های بررسی شده ، روش های طراحی تقویت در ساختمان های بتونی و فلزی و مصالح بنایی و... از سوی بهرخ حسینی هاشمی عضو هیئت علمی پژوهشگاه زلزله شناسی ، دکتر خزایی عضو هیئت علمی دانشگاه پلی تکنیک ، پدرام اخوان مسول واحد کنترل کیفی منطقه و احمدی نژاد کارشناس کنترل کیفی منطقه ارایه شد.

به گفته او این سمینارها به صورت ماهانه با موضوعات مشابه برگزار و به دلیل سطح بالای سمینار ، به همه شرکت کنندگان از سوی سازمان نظام مهندسی استان تهران گواهینامه معتبر برای افزایش پایه حرفه ای اعطا می شود. 

شهرداری تهران

آموزش آمادگي در برابر زلزله در منطقه11

همايش آموزش آمادگي در مقابل زلزله با هدف آشنا سازي شهروندان و داوطلبان گروه مردمي واكنش اضطراري محله(دوام) با وظايف امداد‌رساني در مواقع وقوع سوانح طبيعي چون زلزله در سالن كنفرانس ستاد مديريت بحران منطقه11 برگزار شد.

 

به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران به نقل از ستاد مديريت بحران منطقه 11 در اين همايش شركت كنندگان  از ستاد بحران و تجهيزات مورد استفاده در  اين منطقه بازديد  كردند.

همچنين داوطلبان حاضر در اين همايش با  آموزش‌هاي لازم در زمينه اطفاي حريق و آمادگي در برابر زلزله توسط كارشناسان آتش‌نشاني و ستاد بحران منطقه  آشنا شدند.

 سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

دومين مرحله طرح دوام در منطقه 12 آغاز شد

 

دومين مرحله اجراي طرح داوطلب واكنش اضطراري محله(دوام) با برگزاري  نمايشگاه طرح دوام و معرفي طرح و اهداف آن در عمارت تاريخي فخرآباد در محله 3  منطقه 12 برگزار شد.

به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران به نقل از ستاد مديريت بحران منطقه 12 در اين نمايشگاه كه با استقبال شهروندان مواجه شد، بازديد كنندگان از نزديك با نحوه امداد‌رساني از طريق فعاليت در گروه دوام آشنا شدند.

 همچنين در اين نمايشگاه از 100 نفر از علاقمندان به عضويت در گروه داوطلبان واكنش اضطراري محله (دوام)  در محله دروازه شميران ثبت نام به عمل آمد.

گفتني است مرحله نخست اين طرح در محله پامنار در محله 5 ناحيه 2 منطقه برگزار شد كه با استقبال اهالي اين محله همراه بود.

 سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

پیگیری طرح جامع تدوین ضریب ایمنی زلزله کشور در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی

رییس پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله از تدوین طرح جامع ضریب ایمنی زلزله در پژوهشگاه در راستای افزایش آمادگی کشور در مواجهه با این پدیده طبیعی خبر داد.

دکتر «عباسعلی تسنیمی» که در حاشیه سمینار و کارگاه تخصصی زلزله به مناسبت روز «ایمنی در برابر زلزله» سخن می‌گفت در خصوص طرح ضریب ایمنی در برابر زلزله که به گفته وی دو سال از طرح این ایده می‌گذرد، اظهار کرد: زمانی که زلزله رخ می‌دهد آثار مختلفی را از خود بر جای می‌گذارد، دسته اول آثاری است که برای جوامع علمی و مراکز علمی قابل تامل و کار است. دسته دوم آثار سیاسی است که زلزله می‌تواند در جامعه ایجاد کند.

وی ادامه داد: دسته سوم آثار مربوط به تاثیرگذاری بر اقتصاد کشور است و دسته چهارم آثار مسایل بهداشتی است، دسته پنجم به عنوان مهمترین قسمت، بخش اثرات زلزله در بخش عمومی است که مردم را دچار خسارت مالی و جانی می‌کند.

«تسنیمی» خاطر نشان کرد: اگر می‌خواهیم در برابر زلزله ایمن باشیم، تنها ساخت ساختمان ایمن مقاوم در برابر زلزله مساله را حل نمی‌کند و برای این که تمام ساخت و سازها در برابر زلزله ایمن باشد، صرف استاندارد کردن مصالح کافی نیست.

وی افزود: به نظر من شرط لازم و کافی برای ایمنی در برابر زلزله این است که یک ضریب ایمنی داشته باشیم، ‌به عنوان مثال زلزله آثار متنوع و مختلفی در شرایط متفاوتی از خود بروز می‌دهد و در زلزله‌های گذشته دیده‌ایم که گاه ساختمان‌هایی که کاملا مقررات روز را رعایت کرده‌اند و از نظر ساخت و ساز هم توجه لازم را در تولید مصالح و رعایت استانداردها داشته‌اند، آسیب دیده‌اند چرا که نوع زلزله و اثر زلزله با آنچه که در گذشته داشته‌ایم، متفاوت بوده است.

رییس پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله خاطر نشان کرد: اطلاعات علمی موجود بر اساس زلزله‌های رخ داده تدوین شده است و هرگز نمی‌توان گفت تمام زلزله هایی که در آینده اتفاق خواهد افتاد، مشابه زلزله‌هایی است که تاکنون رخ داده‌اند؛ بنابراین دانش علمی و مهندسی در زمینه‌ مرتبط با زلزله شناسی و مهندسی زلزله و ساخت و ساز و مقاوم‌سازی در حال رشد است، از این رو باید برای کشور ضریب ایمنی تعریف کنیم که شامل قسمت‌های مختلفی است.

وی در توضیح ضریب ایمنی عنوان کرد: وقتی که پیمانکارانی متعهد به ساخت ساختمانی می‌شوند، آیا این افراد به آگاهی لازم رسیده‌اند و یا پرستاران و پزشکان به عنوان پرسنل نیازمند در کمک به مجروحان زلزله به عدد مطلوب آگاهی برای کمک به مصدومان رسیده اند؟ یا سطح آگاهی دانش‌آموزان از زلزله به عدد مطلوب خود رسیده است و یا آجر، سیمان و بتن مورد استفاده در ساخت و ساز هر کدام به لحاظ تطبیق با زلزله‌خیزی کشور تولید می‌شود و سطح آگاهی پرسنل آنها به عدد مطلوب رسیده است؟ این‌ها سوالاتی است که در تعریف ضریب ایمنی مطرح می‌شود و هر کدام از آنها ضریب و درصدی را دارند که در کنار هم ضریب بزرگتری را تولید می‌کنند که ضریب ایمنی در برابر زلزله را تعریف خواهند کرد.

«تسنیمی» بیان کرد: موضوع زلزله، یک موضوع تخصصی ساده نیست، بلکه طیف بسیار وسیعی از تخصص‌ها در حوزه‌های مختلف با زلزله درگیرند که باید تک تک آنها بررسی شود تا به سطح ایمنی مطلوب در هر حوزه برسیم. در این راستا ایده ضریب ایمنی در برابر زلزله پیشنهاد بنده بوده که دو سال از آن می‌گذرد، البته به صورت بخشی این ضریب انجام می‌شود، اما هدف ما از طرح این ایده دعوت از عام و تدوین یک برنامه کلان برای کشور است تا ضریب ایمنی محقق شود.

منبع: مرکز عمران ایران (به نقل از ایسنا)

شهردار تهران : حفظ ايمني شهر مهمترين وظيفه مديران شهري است

 

اولين مركز پيشرفته و هوشمند فرماندهي و ستاد مديريت بحران‌هاي طبيعي كشور صبح امروز با حضور دكتر محمد باقر  قاليباف شهردار تهران در محل سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران گشايش يافت.

 به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران،دكتر قاليباف شهردار تهران در مراسم افتتاح اين مركز  حفظ ايمني شهر را از مهمترين وظايف مديران شهري عنوان كرد و گفت: حفظ ايمني  از مسايلي مانند حمل و نقل و محيط زيست مهمتر است و با توجه به اين كه ساخت و سازها گاهي بر مبناي سيستم‌هاي اصولي انجام نمي‌شود بايد در زمينه ايمني شهر تلاشي جدي داشته باشيم.

شهردار تهران  يكي از مهمترين  دغدغه‌هاي مديريت شهري در هر شهر را پيش‌بيني دقيق از چالش‌هاي  پيش روي مردم در آينده ذكر كرد و گفت: در شهري مانند تهران و يا ديگر شهر‌هاي كشور  كه درگير بحران‌هاي طبيعي جغرافيايي است بايد مديران شهري تدابير جدي  جهت رفع چالش‌هاي پيش روي مردم داشته باشند.

وي بحران زلزله را از بحران‌هاي جدي تهران ذكر كرد و  افزود: بحران زلزله و سيل از جمله خطراتي است كه ممكن است همه ساله  اتفاق بيفتد و لذا بايد هميشه با نگاه خستگي‌ناپذير حوادث را پيش‌بيني كرده و در روز حادثه نيز در حفظ جان مردم شهر تلاش كنيم و وقتي با اين نگاه به اين موضوع بنگريم ديگر خستگي، پول و اخذ مجوز معنا ندارد.

وي گفت در هر بحران طبيعي 4 مرحله پيش روي ماست كه يكي از مهمترين مراحل آن پيشگيري است و پيشگيري نيز به دو بخش فني و فرهنگي باز مي‌گردد كه در بعد فرهنگي ارائه آموزش‌هاي همگاني از طريق مطبوعات و رسانه‌ها بايد انجام شود.

وي ادامه داد: در بعضي از كشور‌ها كه در حوزه زلزله آسيب‌مي‌بينند در زمينه آموزش‌هاي همگاني و فرهنگ‌سازي چنان كار كرده‌اند كه مردم زلزله را جزئي از زندگي خود مي‌بينند و در مواقع بروز زلزله كسي اضطراب ندارد و بنابر اين بحث آموزش و اين كه چطور در مواقع بحراني آرامش را به محيط خانواده برگردانيم بسيار مهم است.

شهردار تهران با بيان اينكه بايد تمامي دستگاه‌ها در زمينه پيشگيري  به سهم خود تلاش كنند، به موضوع تصادفات رانندگي در كشور اشاره كرد و گفت: در زمينه تصادفات رانندگي با سالانه حدود 28 هزار كشته و 100 هزار مجروح  مقام اول را در دنيا داريم  و همه دستگاه‌ها مي‌گويند كه وظيفه‌شان را خوب انجام داده‌اند ولي در اين موضوع خودروساز، راه، قوانين و پليس همه مسئول هستند و بايد معدل كار ارائه شود.

وي ادامه داد: موضوع زلزله نيز از جمله مقوله‌هايي است كه همه بايد با هم كار كنيم و اگر اشكالي وجود دارد براي همه است و اگر نقطه قوتي نيز هست آن نيز مربوط به همه مي‌شود و اينگونه است كه زلزله قابل كنترل مي‌شود و اگر نتوانيم آن را كنترل كنيم بايد صد‌ها برابر هزينه قبل از زلزله را بعد از آن انجام دهيم و اين در حالي است كه انسان‌هاي زيادي  را از  دست داده‌ايم.

 دكتر قاليباف با بيان اين كه خوشبختانه امروز يك اتاق مديريت بحران واقعي به تمام معنا داريم، گفت: اين پايان كار نيست زيرا بايد ماهيت اين ساختمان و كاركرد آن در بخش كنترل زلزله، آثاري بگذارد و نيز بايد تلاش كنيم تا كار را به صورت واقعي پياده سازي كنيم و كار شكلي انجام ندهيم.

 

اتاق بحران شهر تهران توليد دانش بومي در كشور است

در ابتداي اين مراسم نيز دكتر مازيار حسيني رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران با ارائه گزارشي از روند ساخت ساختمان مركز فرماندهي و ستاد مديريت بحران شهر تهران، اين ساختمان  را در كشور منحصر به فرد ذكر كرد و گفت: تكنولوژي ساخت چنين مكان‌هايي در اختيار چند كشور مي‌باشد ولي در ايران و با تلاش متخصصان داخلي اين دانش در سازمان پيشگيري و  مديريت بحران شهر تهران توليد شد.

 وي ادامه داد: تلاش كرديم تا در اين راستا از كار تيمي به معناي واقعي كلمه استفاده كنيم و هم اكنون اين دانش در اختيار فرزندان اين كشور است و اين ثمره‌اي است كه باقي مي‌ماند.

دكتر حسيني افزود: كيفيت كار در ساخت اين مركز به گونه‌اي بود كه سبك اجرا در كشور را متحول كرد به طوري كه كيفيت كار ارائه شده بسيار  متفاوت از  ساخت و ساز‌هاي موجود در كشور است و در واقع بدون نياز به نيرو‌هاي خارجي خيلي از صحبت‌هايي كه فقط بر روي كاغذ بود در اين ساختمان پياده‌سازي شد.

وي افزود: با مديريتي كه در ساخت اين ساختمان انجام شد متوسط هزينه‌هاي ساخت آن در هر متر مربع از خيلي از آپارتمان‌هاي تهران كمتر تمام شد كه اين خود يك ركورد است.

وي گفت: در كنار ويژگي‌هاي فيزيكي خاص اين ساختمان وجود سامانه‌هاي متعدد به كار گرفته شده در آن بسيار عالي است به طوري كه اين سيستم‌ها توانايي اين را دارند تا در صورت بروز زلزله تا شعاع 150 كيلومتري تهران در كمتر از سه دقيقه اطلاعات آن را در اختيار قرار دهند و در كمتر از 20 دقيقه اطلاعات تمامي لايه‌هاي سامانه تخمين تلفات و خسارات را نيز منتشر نمايند.

رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران در پايان از حمايت‌هاي دكتر قاليباف شهردار تهران و دكتر حمزه شكيب رئيس كميسيون عمران شوراي اسلامي شهر تهران قدرداني كرد و گفت: بدون حمايت‌هاي شهردار محترم تهران و شوراي محترم اسلامي شهر تهران ساختن چنين ساختماني با چنين قابليت‌هايي امكان پذير نبود.

همچنين در انتهاي  اين مراسم از  دست‌اندركاران اين پروژه قدرداني شد.

 

 

بازديد از مركز فرماندهي و ستاد مديريت بحران

 شهردار تهران و همراهان پيش‌از آغاز مراسم رسمي گشايش از ساختمان مركز فرماندهي كه در سه طبقه با زيربناي 2600 متر مربع ساخته شده است، ديدن كرد. در اين بازديد دكتر مازيار حسيني جانشين شهردار در ستاد مديريت بحران و رييس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران، در زمينه ويژگي‌هاي  ساختماني و كاركردهاي مركز كه در خاورميانه منحصر به فرد است، توضيح داد.

در مراسم گشايش مركز فرماندهي و ستاد مديريت بحران شهر تهران، علاوه بر مديران و مسوولان سازمان و نهاد‌هايي كه عضو ستاد هستند، تني چند از معاونان شهردار، مدير شبكه 5 صدا و سيما و معاون مالي اين سازمان حضور داشتند.

گفتگو با خبرنگاران

شهردار تهران درحاشيه مراسم در گفتگو با خبرنگاران درباره افتتاح مرکز فرماندهی و ستاد مدیریت بحران شهر تهران گفت: تهران به لحاظ جغرافیایی در جایی واقع شده که همیشه دو خطر بالقوه زلزله و سیل برای شهروندان وجود دارد و مدیریت شهری نیز همواره در اولویت های خود ایمنی شهروندان را به عنوان مهمترین دغدغه دارد .

وی ادامه داد: با توجه به تجربه زلزله های بزرگی مثل رودبار و بم ، وظیفه ما در این خصوص سنگین تر شد.در این راستا گام های بسیاری برداشتیم . به طوری که امروز ستادهای بحران همه مناطق فعال است و بیش از 100 پایگاه مدیریت بحران در مناطق داریم ولی یکی از مهمترین کارها احداث مرکزی مجهزبا بالاترین شرایط ایمنی بود تا مرکز ی برای هدایت و کنترل بحران باشد.

 دكتر قالیباف افزود: یکی از موضوعات دیگری که بر آن تاکید دارم احداث خانه های سازمانی براي اعضای ستادی است که باید در این مرکز مستقر شوند که این موضوع در ادامه این پروژه انجام خواهد شد.

 

 

 سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

 

 

پرداخت 14 میلیارد تومان برای مقاوم‌سازی

اکونیوز:روابط عمومی فرمانداری نمین،تا کنون بیش از 14 میلیارد تومان برای مقاوم‌سازی مسکن روستایی در سطح این شهرستان تسهیلات پرداخت شده است.

 

به گزارش خبرگزاری اقتصادی ایران (econews.ir)موسی علی‌نژاد فرماندار نمین در جلسه شورای هماهنگی بانک‌های شهرستان نمین که با حضور رؤسای بانک‌های عامل و دستگاه‌های اجرایی این شهرستان تشکیل یافته بود، اظهار داشت: پرداخت تسهیلات مسکن مهر و مقاوم‌سازی مسکن روستایی موجب ایجاد تحول عظیمی در سطح روستاها و تغییر بافت روستایی این شهرستان شده است.
وی در ادامه بر استفاده از یک سیاست واحد توسط تمام بانک‌های عامل در وصول مطالبات معوق از بدهکاران، تداوم بخشیدن به پرداخت تسهیلات مسکن مهر و مقاوم‌سازی مسکن روستایی به متقاضیان تاکید کرد.
فرماندار نمین افزود: بخشداران، مسئولان دستگاه‌های اجرایی و بانک‌های عامل شهرستان نمین موظف هستند با استفاده از یک سیاست واحد و همچنین برگزاری جلسات توجیهی و اعلام عواقب ناشی از بازپرداخت نکردن اقساط معوق توسط بدهکاران، نسبت به وصول مطالبات معوق بانک‌ها از بدهکاران اقدام کنند.
در ادامه این جلسه مدیر بنیاد مسکن شهرستان نمین نیز از جذب 100 درصد سهمیه شهرستان نمین در بخش مقاوم‌سازی مسکن روستایی مربوط به سال‌های 85 و 86 خبر داد.
امیر کفایت با بیان این‌ که از سهمیه سال 87 نیز از تعداد 650 مورد سهمیه شهرستان نمین تاکنون 413 مورد جذب و تسهیلات مربوطه به متقاضیان پرداخت شده است، افزود: در بخش مسکن مهر نیز تعداد هفت تعاونی از 10 تعاونی موجود تاکنون نسبت به آماده‌سازی فونداسیون احداث مسکن مهر اقدام کرده‌اند.

 

دستيابي به دانش و فناوري تخمين سريع خسارات و تلفات زلزله

 

همزمان با بهره‌برداري از ساختمان مركز فرماندهي و ستاد مديريت بحران شهرتهران، سامانه تخمین سریع خسارات و تلفات ناشی از زلزله های احتمالی شهر تهران راه‌اندازي شد.

به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران، اين سامانه به منظور کمک در تهيه برنامه‌هاي كاهش خطر‌پذيري لرزه‌اي و بهينه سازي مدیریت واکنش اضطراری در زمان وقوع زلزله، توسط سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران با همكاري آژانس همكاري‌هاي بين‌المللي ژاپن(جايكا)، دانشگاه صنعتي خواجه‌ نصير‌الدين‌طوسي و پژوهشگاه بين‌المللي زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله طراحي و پياده سازي شده است.

دكتر مازيار حسيني رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران در اين باره گفت: سامانه مذكور از بخش‌هاي مختلفي از جمله شبکه شتابنگاری ، شبكه مخابراتي و ارتباطي ويژه، بانك اطلاعات ساختماني و جمعيتي پويا و به روز از شهر تهران، توابع بومي برآورد تلفات و خسارات و نرم افزار تخمین سریع خسارت و تلفات تشكيل شده و قادر خواهد بود که در صورت وقوع زلزله های احتمالی، تصویر واقع بینانه ای از شرایط آسیب های فیزیکی و انسانی وارده به بخشهای مختلف شهر را در کمتر از پنج دقیقه بعد از وقوع زلزله برآورد نموده و در اختیار مسئولان امر قرار دهد.

وي با اشاره به اين كه  اجزاي مختلف اين سامانه به گونه‌اي طراحي و پياده سازي شده است كه در شرايط تكان ‌هاي شديد زلزله  به صورت بي‌وقفه كاركرد خود را حفظ نمايند، گفت: تخمین سریع از وسعت و پراكندگي خسارات و تلفات ایجاد شده در شهری چون تهران بعد از وقوع زلزله یکی از مولفه های ضروری برای تصمیم گیری و برنامه ریزی و مدیریت واكنش اضطراري و پاسخگویی به نیازهای کوتاه مدت زمان بحران است و دستيابي به این قابلیت یکی از اهداف اصلی طرح پياده سازي سامانه تخمین سريع خسارات و تلفات زلزله شهر تهران به شمار مي‌آيد.

وي افزود: چنین ابزاری می‌تواند بطور مستقیم به مدیران و متولیان واكنش اضطراري در امر امداد رسانی و مدیریت بحران كمك نموده و بعنوان یک سیستم حمایتی آنها را در اتخاذ مناسب‌ترین و سریع‌ترین راه در تخصيص بهينه امكانات محدود در ساعات اوليه پس از وقوع زلزله كه ساعات طلايي محسوب مي‌شوند ياري كند.

 دكتر حسيني در ادامه يادآور شد: با اجراي موفق اين طرح كه بيش از دو سال به طول انجاميد، سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران موفق به دستيابي به دانش و تكنولوژي تخمين سريع خسارات و تلفات زلزله شد كه هم اكنون  تنها در اختيار تعداد معدودي از كشورهاي پيشرفته قرار دارد.

وي در تشريح اين طرح افزود: عملكرد اين سامانه در زلزله به اين گونه است كه اطلاعات مربوط به شدت زلزله از ايستگاه‌هاي شتابنگاري كه در نقاط مختلف شهر تهران نصب شده‌اند از طريق چند خط مخابراتي مطمئن و ايمن در برابر تكان‌هاي زلزله، به طور همزمان به مركز پردازش اطلاعات كه در ساختمان مركز فرماندهي و ستاد مديريت بحران شهر تهران مستقر است مخابره شده و در آنجا با پردازش اطلاعات، نقشه‌هاي هم شتاب زلزله براي تهران ، ميزان خسارات، تعداد تلفات ، مجروحان و پناهجويان در مناطق مختلف شهر تهران به منظور استفاده ستاد مديريت بحران شهر تهران و يا كشور ، به صورت خودكار محاسبه، توليد و ارسال مي‌شود.

سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

دكتر حسيني:تغيير نگاه مردم به زلزله نيازمند برنامه‌ريزي فرهنگي است

همايش تهيه و تدوين برنامه تفصيلي عملياتي نمودن برنامه جامع كاهش خطرپذيري لرزه اي شهر تهران در محل سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران، برنامه جامع كاهش خطرپذيري لرزه اي شهر تهران با هدف اتخاذ استراتژي مناسب براي كاهش آسيب پذيري شهر تهران به دليل لرزه خيز بودن اين منطقه، وجود گسل هاي فعال در اين شهر، بافت هاي فرسوده ، تمركز جمعيتي بالا و مركزيت سياسي و اقتصادي شكل گرفته است.

در اين راستا سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران با مصوبه شوراي اسلامي شهر تهران به عنوان مدير طرح، تهيه و تدوين برنامه تفصيلي جهت عملياتي نمودن اين پروژه را بر عهده دارد.

دكتر مازيار حسيني رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران در اين جلسه ضمن معرفي اهداف طرح ، سابقه شكل‌گيري و فرايند تصويب و اجرايي شدن آن گفت: در اين مصوبه نسبت به سه محور اصلي توجه شده است، يك محور به ساخت و ساز شهر و توسعه آتي  آن نظر دارد تا نسل‌هاي بعدي دچار مشكل نشوند.

وي افزود: محور ديگر به كار و تلاش براي بهبود وضعيت موجود معطوف است كه در سه شاخه اصلي طراحي شده است.نخست بحث زير ساخت‌هاست؛ به عنوان مثال امروز اكثر ساختمان‌هاي نوساز به آسانسور مجهز هستند و از اين رو بايد از مقاومت و قابليت لازم برخوردار باشد  تا اعتماد لازم ايجاد شود. از سوي ديگر ساختمان‌هاي حساس و حياتي شهر بايد از امكان ارائه خدمات بدون وقفه به مردم برخوردار باشند، به عنوان مثال ميانگين عمر بيمارستان‌هاي شهر تهران و بسياري از بيمارستان‌هاي كشور بالاست و بايد براي بهبود اين شرايط  فكري اساسي انجام شود.

 رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران خاطر‌نشان كرد: محور سوم به بهبود شرايط ساختمان‌هاي مسكوني باز مي‌گردد، بسياري از ساختمان‌ها در شهر فرسوده نيستند ، اما فاقد استحكام لرزه‌اي هستند كه بايد براي آنها چاره‌انديشي شود.

دكتر حسيني افزود: نكته مهم ديگر كه شايد كمتر به آن توجه  شده در نظر گرفتن نگاه اجتماعي و انگاره شهروندان است چرا كه مصرف كننده اين طرح اجتماع و جامعه است. در اين حوزه برنامه‌ريزي فرهنگي با هدف متحول‌سازي نگاه شهروندان ضروري است.

  وي بابيان اينكه نتيجه هر فعاليتي در اين طرح  به  شهر تهران برمي‌گردد ، گفت: نگاه سازمان به موضوع، بخشي و صنفي  نيست و علت‌ آن شايد به فرابخشي بودن موضوع مديريت بحران باز‌مي‌گردد. سازمان در كار تخصصي خود با بيش از 30 سازمان و نهاد تعامل دارد  و شايد قانون‌گذار به علت تجربه كار كردن با دستگاه‌هاي متعدد اين  سازمان را به عنوان نهاد هماهنگ كننده و محوري موضوع انتخاب كرده است.

در ادامه دكتر احمدي استاد مهندسي سازه و زلزله دانشگاه تربيت مدرس و مدير اين طرح به بيان مخاطرات محتمل و ابعاد آن و نيز راهكارهاي پيش‌رو پرداخت ‌و گفت: طبق مدل شناور كه توسط سازمان همكاري‌هاي بين‌المللي ژاپن(جايكا) در حدود 10 سال پيش طراحي شد، وقوع زلزله در تهران تلفات، خسارات و پيامد‌هاي ناگواري بر جاي مي‌گذارد و از اين رو بايد فعاليت ها مستمر باشدو حوزه‌هاي پيشگيري،آمادگي ، مديريت بحران در امداد و نجات، بازسازي و ترميم خسارات هاي مادي و معنوي در كانون توجه مسئولان قرار گيرد.

وي گفت: زلزله منجيل نقطه عطفي بود كه دانشگاه ها و دستگاه هاي كشور وارد كار شدند و به فكر راه حل افتادند. كارهايي كه انجام شد بسيار مناسب بود، از جمله در مرحله پيشگيري و آمادگي طرح هايي مانند تدوين آيين نامه هاي مهندسي ساخت و ساز مقاوم ، تدوين برنامه علمي كاهش خطرات زلزله كشور در سال 1370 ، تدوين دستورالعمل بهسازي لرزه‌اي،.بازبيني‌آئين‌نامه  استاندارد ساخت و ساز مقاوم 2800، شكل گيري رشته هاي مهندسي زلزله در دانشگاه ها، تاسيس پژوهشگاه بين المللي زلزله شناسي و مهندسي زلزله، تاسيس مركز مطالعات سوانح طبيعي، آموزش هاي عمومي ويژه مردم به صورت موضوعي و تخصصي، مطالعات آسيب پذيري شهر تهران با كمك جايكا، طرح بهسازي لرزه اي مدارس و طرح پدافند غير عامل انجام و به حركت سريع علوم در اين حوزه منجر شد.

وي افزود: البته نواقص عمده‌اي مانند مقطعي بودن و بدون تداوم بودن اين برنامه ها، تغيير شيوه ها و برنامه ها وتغيير مسووليت‌ها و مسوولان، توقف و يا كندي غير قابل قبول اجرا و گسستگي زنجيره اقدامات اجرايي نيز مطرح بوده  است.

وي گفت: بايد ضعف‌ها شناسايي و سهل انگاري ها متوقف شود ،چرا كه در عرضه دانش و تدبير به هيچ وجه ناتوان نيستيم. توجه به آمار و نتايج تحقيق‌ها، آسيب شناسي برخي مديران فني و دوري آنها از مسائل زيربنايي، بي صبري و كسب نتايج ظاهري، عدم اعتقاد به ايجاد نهاد و سيستم، نقض كارها و برنامه هاي دراز مدت ، خودمحوري و عدم تسليم به اصول كارشناسي مسائلي است كه بايد به آن پرداخته شود.

 سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

دستورالعمل مقاوم سازي ساده ساختمان هاي مسكوني در برابر زلزله تدوين شد

براي نخستين بار در كشور دستورالعمل بهسازي لرزه اي ساختمان هاي مسكوني متداول با رويكردي جديد و مطابق با شرايط بومي كشور، با همكاري گروهي از متخصصان داخلي و با بهره گيري از توان علمي و فني موجود در كشور تدوين شد.

 به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران با توجه به ساخت وسازهاي ناهمگون با وضعيت لرزه خيزي شهر تهران و همچنين جمعيت ساكن در اين شهر، در صورت وقوع زلزله شديد يا متوسط،وقوع بحران در شهر تهران و به تبع آن كل كشور دور از انتظار نيست. بنابراين نياز مبرم به بهسازي و مقاوم سازي بافت شهري تهران كاملا محسوس است.

تجربه بهسازي لرزه اي ساختمان هاي موجود در چند سال اخير، بيانگر اين مطلب است كه متأسفانه اتكا به روشهاي مقاوم سازي موجود كه اغلب وارداتي بوده و به صورت ترجمه به ادبيات فني كشور اضافه شده است، از آنجا كه نيازمند صرف هزينه قابل توجه و نامتناسب با شرايط اقتصادي عامه مردم و همچنين صرف مدت زمان طولاني براي انجام مطالعات و اجراي طرح است، نمي تواند پاسخگوي حجم انبوه نيازهاي مديريت شهري در بحث كاهش خطرپذير لرزه اي باشد.

دكتر مازيار حسيني رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران در اين باره گفت: مطالعات نشان می‌دهد که بسیاری از ساختمان هايی كه در طول 30 سال گذشته ساخته شده‌اند را می‌توان با ارایه مجموعه‌اي از تمهیدات فنی ساده تجویزی و بدون نياز به محاسبات و آزمایشات پیچیده با صرف هزینه قابل قبول از آستانه فروریزش آنی در زلزله رهایی بخشید.

وي افزود: این امر به عنوان یک اقدام اساسی و راهگشا در زمینه پیشگیری و کاهش خطر پذیری لرزه ایی شهر تهران و حفظ جان شهروندان در قالب طرح تهیه دستورالعمل طرح بهسازی نسبي  لرزه ای ساختمان های متداول شهر تهران از سال 1386 در دستور کار سازمان پیشگیری مدیریت بحران شهر تهران قرار گرفت.

دكتر حسيني خاطر‌نشان كرد: در اين راستا با بهره گيري از توان فني شركت هاي مشاور ذي صلاح نسبت به انجام مطالعات وضع موجود ساختمان هاي مسكوني متداول شهر تهران، مطالعات آماري وضعيت اقتصادي – اجتماعي ساكنان اين ساختمان ها، انجام مطالعات تحليلي ساختمان هاي آسيب پذير و همچنين انجام مطالعات آزمايشگاهي مختلف از جمله آزمايش بررسي رفتار ساختمان هاي متداول در زلزله و سنجش تأثير اجراي طرح هاي بهسازي نسبي لرزه اي بر رفتار آنها و نيز ارزيابي كارائي روش هاي مقاوم سازي ساده ديوارهاي آجري، با همكاري مراكز علمي معتبر از جمله دانشگاه صنعتي شريف و دانشكده فني دانشگاه تهران اقدام شد كه از اهم فعاليت هاي انجام گرفته در اين زمينه به شمار مي رود.

وي گفت: همچنين بمنظور ارزيابي عملياتي بودن طرح هاي ارائه شده و نيز برآورد ميزان هزينه هاي مترتب با اجراي اين طرح در ساختمان هاي مسكوني متداول، چند ساختمان در شهر تهران به صورت نمونه با استفاده از دستورالعمل حاصل مقاوم سازي شد كه نتيجه آن مؤيد موفقيت در دستيابي به اهداف طرح كه همان ارتقاء سطح عملكرد لرزه اي ساختمان با صرف هزينه و زمان قابل قبول است، مي باشد.

دكتر مازيار حسيني با بيان اينكه پس از گذشت نزديك به سه سال نسخه نهايي دستورالعمل بهسازي نسبي لرزه اي ساختمان هاي متداول شهر تهران جهت سير مراحل تصويب آماده شده است، به تجربه تلخ زلزله هاي گذشته ايران  اشاره كرد و گفت : در بيشتر اين زلزله ها، ساختمان ها با همان تكان هاي اول به شدت تخريب شده اند و از اين رو سطح تلفات و شمار مجروحان در زلزله هاي كشور بسيار بالاست. در حالي كه با استفاده از دستورالعمل بهسازي نسبي لرزه اي ساختمان هاي متداول شهر تهران، مي توان با  صرف هزينه قابل تحمل براي عامه مردم، اين شيوه مقاوم سازي را در ساختمان‌هاي مسكوني عملي كرد.

وي افزود: انتظار مي رود با برنامه‌ريزي و اتخاذ تصميمات مديريتي براي اجراي فراگير اين طرح كه به عنوان يك ركن اساسي در تدوين برنامه كاهش خطر پذيري لرزه اي شهر تهران محسوب مي شود، در مدت زمان كمتر از 10 سال بتوان مقاومت لرزه اي تعداد قابل ملاحظه‌اي از ساختمان هاي مسكوني شهر تهران را ارتقاء بخشيد.

رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران در پايان گفت: از ويژگي هاي منحصر به فرد دستورالعمل بهسازي نسبي لرزه اي در مقايسه با ساير دستورالعمل‌ها و آئين‌نامه هاي مشابه مي توان به سادگي و قابليت به كاربردن آن توسط مهندسان عمران و معمار جوان، اختصار و سهولت در اجرا، بومي بودن و مطابقت نزديك با وضعيت بافتهاي مسكوني در كشور و همچنين ارائه راهكارهاي مقاوم سازي به صورت تجويزي به جاي روش هاي پرهزينه و زمان بر و البته دقيق، اجتهادي و تحليلي اشاره كرد.

سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

سامانه ارزيابي تلفات و خسارات اتاق مديريت بحران شهر تهران در كشور بي‌بديل است

 

رئيس پژوهشكده مديريت خطرپذيري و بحران پژوهشگاه بين‌المللي زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله با اشاره به نصب سيستم هوشمند ارزيابي تلفات و خسارات در اتاق مديريت بحران شهر تهران اين قابليت را در كشور بي‌بديل خواند و گفت: بكارگيري اين سامانه براي اولين بار در كشور اجرايي شده است.

به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران، دكتر كامبد اميني حسيني در مورد چگونگي فعاليت سيستم ارزيابي تلفات و خسارات اتاق مديريت بحران شهر تهران گفت: اين سيستم كه در كشور ژاپن نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد با استفاده از مجموعه‌اي از شتاب‌نگارها كه در ايستگاه‌هاي سطح شهر نصب شده فعاليت مي‌كند.

وي افزود: در زمان بروز زلزله اين ايستگاه‌ها ميزان شتاب جنبش زمين را اندازه‌گيري كرده و توسط خطوط ارتباطي زميني و ماهواره‌اي به مركز مديريت بحران ارسال مي‌كنند و در اين مركز نيز نرم‌افزار‌هاي خاص اين اطلاعات را با توزيع ساختمان‌هاي سطح شهر و وضعيت آنها تلفيق و آسيب‌پذيري ساختمان‌ها را در اثر زلزله برآورد كرده و براساس آن نقشه توزيع خسارت و تلفات در مقياس بلوك در بازه زماني 20 دقيقه  بعد از وقوع زلزله تهيه مي‌شود.

دكتر اميني حسيني با بيان اينكه با بكارگيري اين سيستم ميزان خسارات به صورت دقيق محاسبه خواهد شد ،گفت: بعد از ارائه نقشه مناطق آسيب‌ديده از طريق رايانه، امدادگران مي‌توانند با توجه به وسعت خرابي هر منطقه به آنجا رفته و امداد‌رساني كنند.

وي با اشاره به لزوم ساخت اتاق‌هاي مديريت بحران در سطوح استاندارد در تمامي شهرهاي كشور گفت: بايد اتاق‌هاي مديريت بحران در سطح استاندارد و به گونه‌اي احداث شود كه امكانات اضطراري در آن محل وجود داشته و بتواند حداقل تا 72 ساعت بدون هيچگونه نياز به دريافت خدمات شهري فعاليت كند.

رئيس پژوهشكده مديريت خطرپذيري و بحران پژوهشگاه بين‌المللي زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله با اشاره به لزوم بكارگيري امكانات روز در اتاق‌هاي مديريت بحران گفت: خوشبختانه اتاق مديريت بحران شهر تهران از امكانات مناسبي برخوردار است تا آنجا كه مي‌توان گفت تاكنون در كشور  چنين ساختماني طراحي و احداث نشده است.

سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

عمليات احداث هفتمين پايگاه مديريت بحران در منطقه 18 آغاز شد

 

عمليات احداث هفتمين پايگاه پشتيباني مديريت بحران منطقه18 طي‌مراسمي با حضور جمعي از شهروندان منطقه و مسئولان و مديران سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران و  شهرداري منطقه آغاز شد.

به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران  اين منطقه در حال حاضر داراي 6 پايگاه چند منظوره و يك پايگاه ويژه مديريت بحران است كه هفتمين پايگاه مديريت بحران  نيز به صورت چند منظوره با هدف ايجاد آمادگي در برابر سوانح به ويژه زلزله و نيز ارائه خدمات ورزشي و آموزشي به شهروندان در خيابان افشار ،جنب شهرك صادقيه ساخته مي‌شود.

 در مراسم آغاز عمليات ساختماني اين پايگاه، دكتر مازيار حسيني رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران در سخناني ، پايگاه‌هاي ويژه و چند منظوره پشتيباني مديريت بحران را  فرصت مناسبي براي افزايش توان مديريت شهري در رويارويي با حوادث و ارتقاي آمادگي و ايمني محلات و شهروندان توصيف كرد.

وي با بيان اينكه پايگاه‌هاي ويژه مجهز به تجهيزات مناسبي در حوزه مديريت حادثه هستند،افزود: از وسايل ساده تا پيچيده در اين پايگاه‌ها وجود دارد ، همچنين در پايگاه‌هاي چند منظوره بحث ورزش بانوان در كنار   كاركرد مديريت بحران در نظر گرفته شده است. از جمله در تعدادي از  اين پايگاه‌ها و درمحدوده‌هاي مورد نيازفضايي به اورژانس تهران اختصاص داده شده كه سبب ارائه فوريت‌هاي پزشكي سريع‌تر و بيشتر به شهروندان شده است به طوري كه در طول سال گذشته اورژانس تهران در بيش از 103 هزار ماموريت از  ايستگاه‌هاي خود در پايگاه‌هاي مديريت بحران استفاده كرده است.

وي ابراز اميدواري كرد كه احداث اين پايگاه با فوريت انجام يابد و در كمتر از 18 ماه آينده به بهره‌برداري برسد. دكتر حسيني به نقش شهروندان در نگهداري و بهره‌برداري مناسب از  اين پايگاه‌ها اشاره كرد و با بيان اين نكته كه در حال حاضر حدود 100 پايگاه در سطح شهر تهران در مرحله بهره‌برداري است و در اختيار مردم قرار دارد گفت: شوراياري‌ها بازوان اجرايي و توانمند مديريت شهري هستند و در حوزه مديريت بحران نيز بايد با قدرت و جديت كار را دنبال كنند.

در اين مراسم همچنين مهندس مداحي شهردار منطقه 18 به حاضران خوش‌آمد گفت و در  پايان كلنگ احداث اين مجموعه توسط مقامات شركت‌كننده در مراسم به زمين زده شد.

سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

كنفرانس بين المللي سبك سازي و زلزله

عنوان کنفرانس: كنفرانس بين المللي سبك سازي و زلزله
International Conference on Light Weight Construction and Earthquake

حوزه(هاي) تحت پوشش: مهندسي سازه
تاريخ برگزاري: 1 ارديبهشت 1389 تا 2 ارديبهشت 1389
برگزار کننده: دانشگاه شهيد باهنر كرمان
سایر برگزار کنندگان: جهاد دانشگاهي استان كرمان
محل برگزاري: كرمان

تاریخ‌های مهم:
مهلت ارسال چکیده: 1388/9/30
اعلام نتایج داوری چکیده مقالات: 1388/10/15
مهلت ارسال اصل مقاله: 1388/12/10
مهلت ثبت نام: 1389/1/25


محورهاي كنفرانس
1- سبك سازي و سيستمهاي سازه اي متعارف
2- سبك سازي و سيستمهاي سازه اي ويژه از قبيل سيستمهاي سازه هاي فضاكار، پنوماتيك، غشايي، پلها، مخازن و ...
3- تاثير سبك سازي در طراحي لرزه اي سازه ها
4- تحليل قابليت اطمينان سازه هاي سبك
5- سيستمهاي سقف و اتصالات
6- سيستمهاي سازه اي موقت
7- تكنولوژي هاي نوين سبك سازي
8- ويژگيهاي مصالح در سبك سازي لرزه اي
9- اجزاي غير سازه اي و سبك سازي
10- معماري و سبك سازي
11- جنبه هاي اقتصادي سبك سازي
12- جنبه هاي اجتماعي و فرهنگي سبك سازي
13- اقليم و سبك سازي
14- شهرسازي و سبك سازي
15- صنعت پيش ساختگي و سبك سازي


اطلاعات تماس با دبیرخانه:
تلفن دبيرخانه: 03413202977
فکس دبيرخانه: 03413221442
ایمیل: [e-mail]
وب‌سایت: http://www.clce.ir

مشاركت در مانور سراسري زلزله در منطقه11 - مدرسه راهنمايي پسرانه شاهد كميل

 

دانش‌آموزان مدرسه راهنمايي پسرانه شاهد كميل در ناحيه 3 منطقه 11 با  آموزش‌هاي لازم در زمينه آمادگي، آرامش ، پناهگيري و خروج در هنگام وقوع زلزله آشنا شدند.

به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران به نقل از ستاد مديريت بحران منطقه 11 در اين دوره آموزشي كه روز هشتم آذرماه برگزار شد كارشناسان با مراجعه به مدرسه به منظور انتقال تجارب مانور‌هاي اجرا شده ضمن برپايي چادر ‌ستاد، آموزش‌هاي لازم را در زمينه حمل مصدوم با برانكارد و انتقال آن به دانش‌آموزان ارائه دادند.

اين دوره آموزشي كه به درخواست ناحيه3 منطقه به منظور مشاركت در مانور سراسري انجام گرفت با استقبال مسئولان مدرسه مزبور مواجه و مقرر شد همكاري‌هايي از اين دست با آموزش و پرورش ادامه داشته باشد.

 

سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران

 

شناخت زلزله به زبانی ساده

نوشته شده توسط زابل عباسی   

ساختمان زمین
زیر سطح زمینی که ما بران گام می گذاریم بر خلاف سطح سخت و جامد ان ویژگیهای خاص خود را دارد. با افزایش عمق هم جنس و هم حالت مواد سازنده زمین تغییر می کند. این همان چیزی است که باعث تعجب و شگفتی می شود. کره زمین را براساس تغییر خواص فیزیکی و شیمیایی ان به چند لایه تقسیم می نمایند.
- پوسته (crust)
    الف) بخش سیال (SIAL)
    ب) بخش سیما (SIMA)
- گوشته یا جبه (Mantle)
    الف) لایه بالایی
    ب) ناحیه عبور
    ج) گوشته پایینی
- هسته (core)

پوسته (Crust)
دانشمندان علوم زمین و زلزله شناس با مطالعه امواج ثبت شده زلزله ها در ایستگا ههای زلزله سنجی و زلزله شناسی به این واقعیات متفاوت از هم پی برده اند. اولین بررسی ها که در این زمینه انجام شده است بیانگر تغییر روند امواج در اعماق چهل کیلومتری خشکیها و پنج کیلومتری کف اقیانوسها می باشد جایی که بنام حد فاصل بین پوسته و گوشته شناخته می شود و به افتخار کاشف ان «موهوروویچ» استاد دانشگاه زاگرب به نام انفصال «موهو» معروف شده است. ضخامت متوسط قسمت جامد پانزده کیلومتر و وزن مخصوص ان 2.7 است. این انفصال مرز بین انواع مختلف سنگها است و با یک افزایش تند در سرعت امواج PوS مشخص می شود. این قسمت از زمین بنام "پوسته" زمین معروف است که درمقایسه با شعاع زمین ضخامت ناچیزی دارد. ضخامت پوسته زمین در زیر اقیانوسها نازکتر از قاره ها است. (حداقل 10 کیلومتر در زیر دریاها و حداکثر 60 کیلومتر در زیر خشکیها)

پوسته زمین از دوبخش تشکیل می شود : یک بخش سیال (SIAL) و دیگری بخش سیما (SIMA) می باشد.

الف) بخش سیال (SIAL): بخش سیال (SIAL) که بیشتر از سنگهای گرانیتی و گرانودیوریت تشکیل و بعلت فراوانی عناصر سلیسیم (Si) و الومینیوم (Al) بنام سیال خوانده می شود.

ب) بخش سیما (SIMA): بخش سیما (SIMA) که قشر زیرین پوسته است و بیشتر از بازالت تشکیل شده و به علت دارابودن سیلسیم (Si) و منیزیم (Mg) به نام سیما معروف است .

البته از تخریب سنگهای دو بخش بالا طبقه رسوبی تشکیل می گردد که شامل ابرفتها ونهشته های مختلف است. ضخامت این طبقه در گودیها گاهی به 10 کیلومتر می رسد و بعضی جاها دگرگون شده اند.

گوشته یا جبه (Mantle)
دومین گسستگی که در روند امواج منتشر شده از زلزله ها مشاهده می شود در عمق 2900 کیلومتری از سطح زمین است و بنام "گوتنبرگ" معروف است.
حد فاصل بین گسستگی موهوروویچ و گوتنبرگ بنام گوشته معروف است. در گوشته نیز خصوصیات امواج لرزه ای تغییر می نماید که با توجه به همین تغییر به چند بخش تقسیم می شود:
الف) لایه بالایی: این بخش منشاء بسیاری از فعالیتهای زمین شناسی است همانند فعالیتهای ماگمایی، زلزله های عمیق و تغییر مکان قاره ها.
بخش بالایی همراه با پوسته یک لایه به ضخامت 70 تا 100 کیلومتر را تشکیل می دهد که از سنگهای سخت و شکننده تشکیل می دهد و بنام "سنگ کره" خوانده می شود. سنگ کره به قطعاتی تقسیم شده که به هر یک از انها "صفحه" می گویند. صفحه ها نسبت به یکدیگر در حال تغییر و جابجایی می باشند که این حرکتها رویدادهای زمین شناسی را بوجود میاورد. محققین زمین شناسی بر وجود سنگهای با خاصیت فوق بازی در این قسمت اتفاق نظر دارند، اما در مورد توزیع ان اتفاق نظر ندارند.
در زیر سنگ کره ناحیه ای به نام "سست کره" معروف است. سرعت امواج لرزه ای در این قسمت کاهش می یابد و به لایه ای کم سرعت هم معروف است.
ب) ناحیه عبور: این منطقه بین 400 تا حدود 1000 کیلومتری عمق زمین است . در این قسمت شاهد افزایش نسبی سرعت امواج هستیم که بیانگر تغییر ماهیت سنگهای این قسمت است
ج) گوشته پایینی: از عمق 1000 تا 2900 کیلومتر عمق زمین است. در این قسمت سنگها چگال و بسیار الاستیک اند و سرعت امواج زلزله بصورت تقریبا یکنواختی افزایش می یابد.
در زیرگوشته زمین از عمق 2900 کیلومتری تا مرکز زمین هسته زمین قراردارد. درهسته زمین د عمق 5120 کیلومتری یک انفصال در خواص الستیک هسته وجود داردکه هسته رابا توجه به ان بدو قسمت خارجی و داخلی تقسیم می کنند. از انجا که امواج عرضی از هسته خارجی عبور نمی کنند بایستی این قسمت را مایع دانست و چون درهسته داخلی سرعت امواج افزایش می یابد این قسمت را جامد می دانند

هسته (Core)
جنس هسته زمین را بیشتر نیکل و اهن تشکیل داده است . هسته نقشی درحرکت ورقه های سنگ کره ندارد ولی منبع تولید میدان مغناطیسی زمین است.
پوسته زمین به انضمام قسمت بالایی گوشته فوقانی قسمت سخت زمین را تشکیل می دهند که سنگ کره یا لیتوسفر خوانده می شود و بر سست کره که حالت خمیری دارد واقع شده است. ضخامت لیتوسفر به طور متوسط 100 کیلومتر است. لیتوسفر به صفحه های مجزایی تقسیم می شود که این صفحه ها ثابت نیستند و دایما در حال حرکتند که منجر به ایجاد پدیده های مختلف تکتونیکی می گردد.
لیتوسفر از شش صفحه اصلی بنامهای افریقا، اوراسیا، امریکا، ارام، استرالیا و قطبی بعلاوه چند صفحه کوچکتر تقسیم شده است. حرکت صفحه ها نسبت به هم به سه طریق انجام می گیرد :
الف) در پشته های اقیانوسی صفحه ها از هم دور می شوند و مواد مذاب درون زمین از اینجا بیرون می ریزد.
ب) صفحه ها بهم نزدیک و با هم بر خورد می کنند و یک صفحه به زیر دیگری می رود (در مرز صفحه های اقیانوسی و قاره ای)
ج) صفحه ها در کنار یکدیگر می لغزند.
به حالت "الف" که ورقه ها از هم دور می شوند و باعث بیرون ریختن مواد مذاب می شود بخش "سازنده" زمین می گویند و به قسمت "ب" که که صفحه ها به هم برخورد وبه زیر یکدیگر می روند بخش "مخرب" می گویند.
بیشتر فعالیتهای تکتونیکی مثل زلزله ها در حاشیه صفحه های پوسته زمین رخ می دهد و قسمت مرکزی صفحه های زمین کمتر دچار زلزله شده اند و همینگونه زلزله ها در محل برخورد صفحه های قاره ای اتفاق می افتد.
درمحل دور شدن صفحه ها از هم در پشته های اقیانوسی مواد مذاب بیرون ریخته و منجمد می شوند و بخشی از صفحه ها تولد شده از محور میانی از هم دور می شوند، و بعد از طی مسافتی نسبتا طولانی صفحه های مزبور دوباره در گوشته فرو رفته و مدفون می شوند و موجب ایجاد گودالهای عمیقی میگردد نظیر گودال ماریان، کوریل و …..
تکتونیک صفحه ای از محور بر آمده اقیانوسها متولد و بطور جانبی گسترش می یابد و سرانجام به اعماق گوشته رانده می شود. قاره ها دارای ضخامت زیاد هستند و ازنظر ترکیب شیمیایی و جنس با صفحه های اقیانوسی تفاوت دارند و در صفحه های اقیانوسی همانند میخ قرار دارند یا همانند چوب پنبه که در اب شناور است قرار دارند و در نتیجه قاره ها نیز در حرکت صفحه ها شرکت می کنند.
زلزله ها در جاهایی که صفحه ها با هم اصطکاک دارند یا جاهایی صفحه ها در مقابل هم واقع هستند و یا جاهایی که صفحه ها بدرون زمین فرو می روند مشاهده می شوند.

مناطق زلزله خیز کره زمین
مهمترین مناطق زلزله خیز دنیا درسه منطقه پراکنده اند:
کمر بند چین خورده آلپ-هیمالیا: جایی که پوسته اسیا – اروپا (اوراسیا) به صفحه افریقا – هند برخورد می کند. در کشورهای ایتالیا، یونان، ترکیه، ایران، شمال هند.

کمر بند اطراف اقیانوس آرام : جایی که صفحه اقیانوس ارام به صفحه قاره اسیا – اروپا - امریکای جنوبی - استرالیا و امریکای شمالی برخورد می کند. در این ناحیه از کامچاتکا تا هکایدو شدیدترین زلزله ها اتفاق می افتد. عمق کانون زلزله در این منطقه به حدود 60 کیلومتر می رسد و امواج تسونامی در اثر زلزله دراین منطقه ایجاد می شود.

کمربند میانی اقیانوس اطلس: جایی که صفحه اقیانوس اطلس در حال گسترش است این زلزله ها نسبتا ملایم و ارامش مردم را چندان بهم نمی زند. به استثنای گودالهای اقیانوسی کانون زمین لرزه ها در عمق 50 کیلومتری پوسته زمین است. در گودالهای اقیانوسی کانون زلزله ها در عمق 300 تا 700 کیلومتر مشاهده شده است جایی که به صفحه ای موربی بنام "سطح بنیوف" وجود دارد. البته زلزله ها در طول گسلهای تغییر شکل دهنده (جایی که صفحه ها درامتداد هم می لغزند) نیز وجود دارند مثل زلزله ای که در طول گسل سن اندریاس اتفاق افتاد. (سان فرانسیسکو 1906)

نقشه خطر لرزه ای ایران

 

تعریف زلزله
برای شناخت هر پدیده ای در جهان واقع لازم است ابتدا از ان تعریف مناسب و نسبتا جامعی داشته باشیم، چرا که بدون دانستن تعریفی مناسب از ان نمی توان به کنه پدیده پی برد و ان رابه خوبی درک نمود.
مردم عامی درکلامی ساده زلزله را حرکت ناگهانی زمین ناشی از خشم نیروهای ماوراء الطبیعه و خدایان می دانند که بر بندگان عاصی و عصیانگر خود که نافرمانی خدای خود را نموده و مرتکب گناهان زیادی شده اند می دانند.
اگر چه امروزه با گسترش دانش تجربی این تعریف در زمره اباطیل و خرافات قرار گرفته، ولی هنوز در جوامع و مردم کم دانش و جاهل مورد قبول است.

درفرهنگ تک جلدی عمید زلزله را با فتح حروف‌‌ ‍‍‍‍‎‏«زَ» و «لَ» یعنی زَلزلَه برخلاف انچه در زبان عامه مردم رایج است، اورده و می نویسید:
«زمین لرزه، لرزش و جنبش شدید و یا خفیف قشر کره زمین که به نقصان درجه حرارت مواد مرکزی و احداث چین خوردگی و فشار یا در اثر انفجارهای آتشفشانی بوقوع می رسد.»

در فرهنگ جغرافیا تالیف پریدخت فشارکی و همچنین در فرهنگ جغرافیایی تالیف مهدی مومنی تعریفی مشابه هم به گونه زیر ارایه شده است:
«جنبش یا تکان پوسته زمین که به صورت طبیعی ناشی از زیر پوسته زمین است بعضی وقتها زلزله باعث تغییراتی در سطح زمین می شود، اما اغلب زیان بوجود آمده ناشی از تکان ها فقط محسوس است و ممکن است زلزله بوسیله یک انفجار آتشفشانی بوجود اید. زلزله در حقیقت در بیشتر نواحی آتشفشانی امری عادی است و اغلب قبل و یا همزمان با انفجار اتفاق می افتد. اصل زلزله تکتونیکی است و احتمالا وجود یک شکست لازمه ان است. موجهای زلزله دست کم در سه جهت اتفاق می افتد و در یک مسافت قابل ملاحظه از مکان اصلی بطور جداگانه حس می شوند. وقتی امواج زلزله از مکانی می گذرد زمین و ساختمانها می لرزند و به جلو و عقب می روند. بالاترین زیان ناشی اززلزله همیشه در مرکز زلزله یعنی جایی که حرکت بالا وپ ایین است نیست اما در مکانهایی که موجهای زلزله بصورت مایل به سطح می رسد و نزدیک مرکز زلزله باشند دارای بالاترین زیان می باشند. یک زلزله شدید معمولا بوسیله یکسری دیگر از تکانها همراه می شود. زلزله ای که در نزدیک یا زیر دریا اتفاق می افتد سبب حرکات شدید ابها شده و بعضی وقتها امواج بزرگی ازان ناشی می شود و در مسافت زیاد این امواج ادامه پیدا می کنند و گاهگاهی باعث تلفات جبران ناپذیر و مرگ و میر می شوند. طغیان نواحی ساحلی بیشتر از خود زلزله باعث خسارت می شوند، در نواحی آتشفشانی زلزله عملا هر روز اتفاق می افتد. به عنوان مثال در هاوایی هر ساله صدها تکانهای کوچک ثبت می شوند.»

در فرهنگ گیتا شناسی تالیف عباس جعفری آمده است:
«جنبش سریع و محسوسی که درنتیجه جابجایی و یا جایگیری تخته سنگهای زیر پوسته زمین پدید می اید، در نتیجه این جنبش یک سری لرزش های موجی شکل پدید می اید و گاه تغییرات ارتفاعی پوسته زمین را باعث می گردد و اغلب ضایعات و زیان های جانی و فراوانی ازخود برجا میگذارد. زمین لرزه بیشتر مخصوص نواحی آتشفشانی بوده و گاه باخروش و فوران کوههای آتشفشانی همراه می گردد و درحالات شدید شکستها و بریدگیهای مهم و مشخص درروی پوسته زمین از خود بجای می گذارد. غالب زمین لرزه ها حداقل با سه نوع موج لرزاننده همراه است. در مرکز وقوع زمین لرزه سه موج مزبور بطور همزمان اثر گذارده و ساختمانها و تاسیسات واقع دراین منطقه را با نوسان های شدید به عقب و جلو می برد و حداکثر خسارت و زیان در محلی که امواج مزبور بطور مورب به سطح زمین می رسندوارد می سازد.»

محمود صداقت درکتاب "زمین شناسی برای جغرافیا" تعریفی بدینگونه ارایه می دهد:
«زمین لرزه عبارت است ازحرکات و لرزش های ناگهانی و گذرا در زمین که از ناحیه محدودی منشا می گیرد و از انجا درتمام جهات منتشر می شوند.»

در کتاب فیزیکال جیوگرافی1 آمده است:
«زلزله یکسری ازتکانها و لرزشهای ناگهانی که از آزاد شدن فشار در طول گسل های فعال و در مناطق آتشفشانی فعال ناشی می شود. تکانها و لرزشهای سطح زمین که در ارتباط با حرکات پوسته زمین در زیر زمین می باشد.»

در فرهنگ اکسفورد آمده است:
«حرکات ناگهانی و شدید سطح زمین.»

از تعاریف ذکر شده در فوق و منابع دیگر می توان برداشت زیر را نمود:
«زلزله عبارت از حرکات و ارتعاشات نا گهانی سطح زمین ناشی از شکسته شدن سنگهای پوسته زمین و رها شدن انرژی ذخیره شده در انها است که در صورت شدت زیاد در مراکز انسانی موجب خسارتها و زیانهای فراوان می شود.»
زلزله از یکطرف موجب شکسته شدن و جابجایی بین توده های سنگی پوسته زمین می شود و ازطرف دیگر همین جابجایی و شکسته شدن منجر به ایجاد امواج و انتشار در درون زمین می شود، مانند انداختن قطعه سنگی در حوض یا دریاچه که منجر به ایجاد امواجی می شود.
زلزله مانند شکسته شدن قطعه چوب خشک شده ای می ماند که از یکطرف موجب گسیخته شدن چوب و از طرف دیگر موجب انتشار امواج در اطراف خود می شود.
موج زلزله موجی است که از طریق زمین حرکت می کند، که اغلب سبب ایجاد زمین لرزه یا انفجار می شود. امواج زلزله توسط زلزله شناسان مطالعه میشوند، و توسط لرزه نگار و زلزله سنج اندازه گیری می شوند.
بطور کلی پس از اینکه در داخل زمین زلزله ای به وجود امد و انرژی زمین آزاد شد، این انرژی آزاد شده به صورت امواج ارتعاشی در کلیه جهات منتشر شده و انرژی زلزله را با خود منتقل مینمایند.

انواع امواج زلزله
امواج زمین لرزه با توجه به حرکتشان در داخل یا سطح زمین به دو دسته تقسیم میشوند:
امواج داخلی یا پیکری: دسته ای از امواح لرزه ای هستند که در درون زمین حرکت کرده و در تمامی جهات منتشر میشوند و با سرعتی بیش از موجهای سطحی حرکت می نمایند. امواج داخلی نیز به دو گروه امواج طولی یا اولیه و امواج عرضی یا ثانویه قابل تقسیم هستند.

امواج سطحی: سرعت امواج سطحی از امواج عرضی کمتر است وشدت ان نسبت به عمق و نسبت به فاصله از مرکز به سرعت کاهش می یابد . این امواج درتحت شرایط خاص ودر فصل مشترک دو محیط گازی ومایع ،در اثر ارتعاشات ناشی از زلزله بوجود می آید .
بیشترین انرژی ناشی از تکانهای کم عمق را دارا بوده و عامل اصلی خرابی های ناشی از زمین لرزه بخصوص در مناطق مسکونی میباشند. این گروه از امواج پس از تداخل موجهای داخلی در امتداد حد فاصلها، شروع به ارتعاش کرده و عمق نفوذ محدودی دارند، از این رو همواره در نزدیکی سطح های ناپیوستگی متمرکز میشوند. بدین جهت در محیطهای همگن موجهای سطحی نخواهیم داشت. این امواج که به نامهای موجهای محدود شده و یا موجهای هدایت شده نیز معروفند خود به گروههای مختلفی چون موج لاو و امواج رایلی تفکیک میگردند. حرکت این دو موج بسیار پیچیده و قدرت تخریبی این امواج و موج S بسیار زیادتر از امواج P است .
این امواج توسط ویژگیهایی چون سرعت، دامنه، طول موج، دوره تناوب و فرکانس از یکدیگر تمییز داده میشوند.
در فاصله ای در حدود 120 کیلومتری مرکز زلزله، اولین موجی که ازکانون زلزله (با عمق 18 کیلومتر) به ایستگاه زلزله نگار می رسد موج P است. سرعت این موج 6 تا 6.5 کیلومتر است. بعداز آن موج S و سپس موجهای L و R می رسند. سرعت امواج P در حدود 1.73 برابر امواج S است.

بررسی انواع موج زلزله
در زیر به تفصیل به بررسی این چهار نوع موج می پردازیم:
امواج طولی(P): این امواج باعث کشش ها و انقباضهای متوالی درامتداد حرکت موج می شود. سرعت انتشار این امواج زیادتر از امواج دیگر است و اولین امواجی هستند که به ایستگاه لرزه نگار می رسد .
امواج تراکمی از همه محیطهایی که توان تحمل فشار را دارند از جمله گازها، جامدات و مایعات عبور می کنند. ذراتی که تحت تاثیر موج P قرار میگیرند در جهت انتشار موج به جلو یا عقب نوسان میکنند. در صورتی که بخشی از یک فنر را جمع کرده و به طور ناگهانی رها کنیم، فشردگی تمام طول فنر را طی خواهد کرد تا به انتهای آن برسد. در این مثال فنر در راستای حرکت موج به ارتعاش درآمده است که بسیار شبیه به نحوه انتشار امواج P است. دلیل نامگذاری این امواج به نام امواج اولیه سرعت بالای این امواج میباشد، چرا که اولین موجی که از زلزله احساس میشود امواج P میباشد. این امواج با وجود سرعت بالای انتقال، چون بسیار سریعتر از سایر امواج دیگر میرا میشوند (یعنی انرژی خود را از دست میدهند) باعث ایجاد خرابی زیادی در زلزله نمی شوند.

امواج برشی(S): این امواج باعث می شود که سنگ خم شود و شکل خود را از دست بدهد. این امواج فقط ازجامدات می گذرند.
تقریبا اثر تخریبی تمام زلزله ها بر اثر امواج برشی است و به این معنی که وقتی لحظه شکستن سنگ فرا برسد سنگ شکاف بر میدارد ونقاط مجاور شکاف بطور جانبی نسبت بهم حرکت می نمایند. در این زمان است که دو نوع موج P وS ایجاد می شوند.
این امواج تنها در محیطهایی که میتوانند در برابر تغییر شکل جانبی مقاومت کنند (مانند محیطهای جامد) منتشر میگردند. این امواج در مایعات و گازها نمیتوانند منتقل شوند. در صورتی که یک طناب را به دیواری متصل کرده و سر دیگر ان را در دست گرفته و به صورت قایم حرکت دهیم، در طناب موجی که ایجاد می شود شبیه امواج S می باشد. در این امواج ارتعاش ذرات محیط عمود بر جهت حرکت موج میباشد (همانطور که مثال طناب دیده می شود، موج در امتداد طول طناب حرکت میکند در حالی که ذرات طناب در جهت عمود بر طول طناب ارتعاش میکنند.

امواج لاو (love): حرکت زمین توسط موج لاو، تقریبا شبیه موج S است با این تفاومت که ذرات ماده به موازات سطح زمین و در جهت عمود بر انتشار موج حرکت کرده و ذرات در صفحه قایم حرکت ندارند. انتشار این امواج مانند تکانهایی است که بر اثر حرکت طناب به سمت چپ یا راست ایجاد می شود. موجهای لاو قدری سریعتر از امواج رایلی حرکت کرده و زودتر بر روی لرزه نگاشت ظاهر میشوند.
امواج رایلی (LR): این امواج به نحو خاصی حرکت می کنند. بدین ترتیب که حرکت ذرات در امتداد مدارهای دایره ای (یا بیضوی) صورت می گیرد. درست مانند حرکت امواج در سطح اقیانوس البته جهت حرکت دایره ها برخلاف حرکت امواج اقیانوس است به عبارتی حرکات ذرات سنگ، مدار بیضوی پسگرد را در صفحه قایمی به طرف منشاء زمین لرزه طی می کنند.

 

 

وب سایت عمران ایران

كارگاه مديريت ديد بحران در منطقه 18 برگزار شد

 

كارگاه آموزشي تقويت ديد مديريت بحران با هدف آشنا‌سازي داوطلبان واكنش اضطراري محله (دوام) با مفاهيم زلزله، نحوه وقوع آن و اقدامات فردي و گروهي كه بايد حين و پس از  وقوع آن انجام داد، در  محله شهيد رجايي در منطقه 18 برگزار شد.

به گزارش روابط عمومي سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران به نقل از معاونت آموزش و مشاركت‌هاي مردمي داوطلبان واكنش اضطراري محله (دوام) در اين كارگاه آموزشي با عوامل بحران‌زا، بحران زدا ، افراد كليدي و افراد آسيب‌پذير محله آشنا شده و همچنين نقشه مديريت بحران محله شهيد رجايي را آماده كردند.

گفتني است ، طبق برنامه‌ريزي به عمل آمده داوطلبان واكنش اضطراري محله پس از گذراندن اين دوره آموزشي در دوره‌هاي امداد و كمك‌هاي اوليه ، اطفاي حريق، جستجو و نجات و روانشناسي بحران نيز شركت خواهند كرد.

سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران